شناسه خبر: 147022 منتشر شده در مورخ: 1398/12/15 ساعت: 09:57 گروه: سواد رسانه‌ای

رسانه‌های فارسی‌زبان، دایه مهربان‌تر از مادر/ تکنیک‌های BBC برای مهربانی با ایرانیان

رسانه‌های فارسی‌زبان، دایه مهربان‌تر از مادر/ تکنیک‌های BBC برای مهربانی با ایرانیان
BBC یکی از رسانه‌هایی است که طی روزهای اخیر و بویژه با شیوع بیماری کرونا، سعی دارد با استفاده از تکنیک‌های رسانه‌ای مختلف آنچه خود می‌خواهد را به خورد مخاطب بدهد.

به گزارش پایگاه اطلاع رسانی خبرنگار تکنیک ها از جمله ابزارهای رسانه ای است که برای تأثیرگذاری اخبار مورد استفاده قرار می گیرد. در این میان گاهی اوقات رسانه ها از این تکنیک ها برای اهداف مثبت و گاهی برای اهداف منفی از آن بهره مند می شوند.

این روزها اگر مروری بر اخبار و تولیدات رسانه ای BBC با موضوع کرونا داشته باشیم، متوجه استفاده از تکنیک های خاص آن خواهیم بود؛ تکنیک هایی که می توان از میان آن ها به ایجاد انحراف، بزرگنمایی مسأله، ایجاد حس گناه در مخاطبان، احساسات بیشتر، تفکر کمتر و دایه مهربان تر از مادر بودن اشاره کرد.

بی بی سی فارسی با استفاده از چنین تکنیک هایی سعی دارد تا به نوعی هر آنچه که مدنظر دارد و در اهدافش می گنجد را به مخاطب القاء کند و برایش فرقی نمی کند که مخاطبش از چه قشری باشد. BBC به واسطه این تکنیک ها برای انتشار اخبار کرونا در ایران، به ظاهر خود را بی طرف نشان می دهد، اما  در لایه های پنهان خبر، اهداف خود را دنبال می کند.

 

البته نکته حائز اهمیت این است که این رسانه  در بیشتر اخبارش از تکنیک «دایه مهربان تر از مادربودن» استفاده کرده است. چنین سبکی از تعامل باعث می شود که احتمال انتقاد مخاطبان به شدت کاهش یابد. برای مثال برندهای تجاری از سبک گفتاری دستوری استفاده می کنند و ساده ترین احساسات و انگیزه ها را مورد هدف قرار می دهند. رسانه معمولاً لحنی سرپرستانه و ریاستی به خود می گیرد و به مخاطب القا می کند که بیشتر از او دانسته و بیش از خود او در مورد منافعش حساسیت دارد. 

در این راستا و به بهانه شیوع بیماری کرونا و انتشار اخبار درباره این موضوع، به طور تصاعدی تعدادی از اخبار BBC را انتخاب کردیم تا تکنیک های استفاده شده در این خبرها را مورد مطالعه قرار دهیم.

 

واکنش سرد تهران به پیشنهاد آمریکا یا دنبال کردن اهداف شوم آمریکا!

 روز 10 اسفندماه بی بی سی فارسی خبری با این عنوان منتشر کرد:«واکنش سرد تهران به پیشنهاد آمریکا برای کمک به کنترل شیوع کرونا در ایران»

 وزارت امور خارجه آمریکا به تازگی در بیانیه ای با امضای مایک پومپئو وزیر خارجه این کشور، اعلام کرده بود که آماده کمک به مردم ایران برای مبارزه با شیوع ویروس کروناست که از آن به "بحران بهداشت عمومی" یاد شده است، این درحالی بوده که وزارت امور خارجه ایران پیشنهاد ایالات متحده را "ادعایی مضحک و یک بازی سیاسی‌روانی" خوانده و عباس موسوی سخنگوی این وزارتخانه، خبر داده ایران بخشی از نیازهای خود از جمله کیت‌های تشخیص ابتلا به ویروس کرونا را از "کشورهای دوست" تامین کرده است.

BBC در این خبر از تکنیک ایجاد انحراف استفاده کرده است. ایجاد انحراف مطلوب ترین و پراستفاده ترین روش رسانه ها برای تحت تأثیر قرار دادن باورها و عقاید مخاطبان است. در واقع یک خبر بزرگ و قابل توجه در میان تعداد زیادی از داستان های کوچک تر و کم اهمیت تر گم خواهد شد.

 

بزرگنمایی مسأله کرونا برای مخدوش کردن چهره شهروندان ایرانی در جهان

همچنین BBC در خبری دیگر با این عنوان :«کرونا؛ کانادا به شهروندانش هشدار داد که ایران را ترک کنند»، با استفاده از کلماتی خاص و جمله بندی خاص تری که نوعی استرس و اضطراب را به مخاطب می رساند، سعی دارد موضوع مربوط به کرونا را بیش از اندازه بزرگ نشان دهد تا جایی که چهره ایرانی ها را در اذهان جهان مخدوش کند.

این خبر BBC  براساس گفته های وزارت خارجه کانادا است که به آن دسته از شهروندانش که در ایران هستند گفته بود تا پیش از آن که همه راه‌های سفر به ایران محدود شود این کشور را ترک کنند. در این خبر شاهد استفاده از تکنیک بزرگنمایی مسأله هستیم، تکنیکی که اغلب رسانه ها برای بزرگ نشان دادن و برجسته سازی یک مسأله از آن استفاده می کنند.

اغلب رسانه ها از این تکنیک استفاده می کنند تا به ایجاد عکس العمل های شدیدی در میان مخاطبان بپردازند و به نوعی احساسات آنها را جریحه دار کنند.

 

آمریکا دایه ای مهربان تر از ایران

«کرونا؛ نامه سناتور آمریکایی به پومپئو برای تسهیل کمک‌ به ایران»؛ عنوان دیگری از اخبار BBC طی این روزهای اخیر است. الیزابت وارن، سناتور دموکرات که برای نامزدی حزبش در رقابت‌های ریاست جمهوری هم کاندید شده در نامه‌ای به وزرای خارجه و دارایی آمریکا از آنها خواسته برای هر چه راحت‌تر منتقل شدن کمک‌های انسان‌دوستانه و اقلام مورد نیاز به ایران اقدام کنند. او گفته مطمئن نیست سازوکار ایجاد شده از سوی کاخ‌سفید در این زمینه کفایت کند.

 

در این خبر شاهد استفاده از تکنیک دایه مهربان تر از مادر بودن به صورت واضح هستیم. BBC در این خبر اینچنین می نویسد که آمریکایی ها قصد کمک به ایران را دارند و مقامات ایرانی چندان رغبتی به گرفتن کمک از آنها را ندارند. در این خبر به نوعی به مخاطب القاء می شود که مقامات آمریکایی نگران وضعیت مردم ایران هستند درحالی که هدف از نگارش این خبر این است که مقامات ایرانی نتوانسته اند برای مردم شان در مقابله با کرونا کاری انجام دهند و حال آمریکا می خواهد دست به کار شود و به داد مردم ایران برسد!

 

برجسته سازی آمار و ارقام؛ عمومی ترین تکنیک رسانه های معاند

BBC همچنین به وفور از منابع غیررسمی اخباری مبنی بر تعداد بالای فوتی ها و مبتلا شده ها به ویروس کرونا را به صورت غیرواقعی و اغراق شده منتشر میکند در حالی که سازمان بهداشت جهانی ادعای مخفی کاری ایران در موضوع کرونا را رد کرد و مدیر کل سازمان بهداشت جهانی در همین رابطه گفت ساز و کارهای مستقل این نهاد چنین ادعایی را تایید نمی کند.  در این گونه اخبار به وضوح استفاده از تکنیک برجسته سازی مشاهده می شود، تکنیکی که اغلب رسانه های معاند برای فریب مخاطبان شان از آن استفاده می کنند.

این رسانه فریبننده سعی دارد با برجسته کردن آمار و ارقام مبتلایان بیماری کرونا، اینگونه به مخاطب القاء کند که شرایط بسیار بحرانی است و اینچنین ترس،‌ اضطراب و استرس را به جان مردم بیاندازد و درنهایت شاهد به هم خوردن امنیت روانی مردم باشد؛ امنیتی که بیش از هر موضوع دیگر بسیار اهمیت دارد.

 

احساسات بیشتر، تفکر کمتر

تکنیک احساسات بیشتر، تفکر کمتر، از جمله تکنیک هایی است که رسانه های معاند از آن برای فریب مخاطبان شان استفاده می کنند. از آنجا که اخبار بدون احساسات تأثیرگذاری چندانی ندارد و این دو همیشه در کنار هم قرار دارند تا عملکرد مناسب و مطلوبی داشته باشند و البته هیچ نکته مثبتی در این ارتباط وجود ندارد. احساسات باعث می شود که مخاطب نتواند واقعیات را با تفکر انتقادی و عینی درک نماید. در واقع احساساتی شدن بخش منطقی مغز را متوقف می سازد که در اکثر موارد به تحریف واقعیت منجر می شود. به همین دلیل است که عبارت «جنگ اطلاعاتی» هیچگاه از ذهن دور نشده و همواره مورد استفاده قرار می گیرد.

 

«شیوع کرونا؛ آمارهای ابتلا و مرگ در ایران و جهان» عنوان تیتر دیگری از اخبار BBC در روزهای شیوع بیماری کرونا است. بی بی سی فارسی به واسطه تکنیک احساسات بیشتر، تفکر کمتر، سعی دارد تا به نوعی ذهن مخاطب را تحت تأثیر قرار دهد تا جایی که نتواند در مورد آن بیاندیشد. 

BBC در تیتر این گزارش به نوعی به مخاطب القاء می کند که قرار است آمارهای ابتلا و مرگ در ایران و جهان را بررسی کند اما با مرور کلی این گزارش متوجه می شویم که این رسانه تنها ایران را مورد هدف گزارش خود قرار داده است و سعی دارد به واسطه این تکنیک مخاطب را فریب دهد.

 

ایجاد حس گناه در مخاطبان

ایجاد حس گناه در مخاطبان یکی دیگر از تکنیک هایی است که رسانه BBC سعی دارد از آن برای فریب مخاطب خود استفاده کند. «بحران کرونا در ایران: مردم نگران، تجمعات مذهبی در جریان»؛ عنوان تیتری است که این رسانه از آن بهره مند شده است.

BBC در این گزارش سعی دارد به نوعی به مخاطب تلقین کند که اگر به اماکن مذهبی رفتید، در شیوع بیماری کرونا دخیل هستید. او با این گزارش با یک تیر، دو هدف را می زند. اول آنکه وجهه اماکن مذهبی را در این شرایط بحرانی برای مخاطب خراب می کند و در وهله دوم سعی دارد این حس گناه را در مخاطبان ایجاد کند.

 

سیاست تدریجی؛ تکنیکی خاص برای منفی جلوه دادن مسئولان ایرانی

برای شکل دادن به یک باور خاص، رسانه ها از انتشار مطالبی به صورت تدریجی و مداوم در مورد یک موضوع خاص استفاده می کنند. این استراتژی برای شکل دادن به تصویر یک شخص، یک محصول و یا یک واقعه خاص به کار برده می شود. برای مثال در برخی از رسانه های کشورهای مختلف تنها از برندهای خاصی حمایت می شود یا در حوزه سیاسی برای بدنام کردن یک شخص، گروه یا یک اتفاق و یا بزرگنمایی در مورد یک شخصیت، جریان یا یک باور سیاسی/مذهبی به طور مکرر در مورد موضوعی خاص خوراک رسانه ای تولید می شود که مصرف آن توسط مخاطبان در طول یک برهه زمانی باعث شکل گیری یک ذهنیت جدید مطلوب رسانه ها و یا تغییر باورهای نامطلوب آن ها می شود. در بازار داغ جنگ رسانه ای درباره ویروس کرونا در ایران، بی بی سی پرچم دار انتشار اخبار تدریجی درباره شیوع ویروس کرونا در جهان توسط ایرانی ها بود و هست تا علاوه بر ایران، ایرانی ها را هم ناامن جلوه دهد. 

از طرفی از زمان شیوع بیماری کرونا، برخی مسئولان ایرانی نیز به این ویروس مبتلا شدند و رسانه‌های معاند از این فرصت استفاده کرده و اقدام به تهیه خبرهایی از مبتلا شدن مسئولان کردند.

 

BBC در انتشار اخبار مبتلا شدن مسئولان نظام به ویروس کرونا از تکنیک سیاست تدریجی استفاده می کند تا به نوعی مخاطب را به واسطه این تکنیک فریب دهد. 

«ایرج حریرچی، معاون وزارت بهداشت ایران به کرونا مبتلا شد» و یا «اولین مورد ابتلا به کرونا در عراق 'یک طلبه ایرانی است» از جمله اخباری است که این رسانه از تکنیک سیاست تدریجی استفاده می کند.

 

سواد رسانه ای؛ راه نجات مردم در تشخیص اخبار درست کرونا

تقریباً ۳ دهه پیش نوآم چامسکی در مورد روش های هوشمندانه ای که رسانه ها در فریب افکار عمومی و یا دستکم تحت تاثیر دادن باورها و عقاید آن ها به کار می گیرند صحبت کرد. سال ها از آن زمان گذشته و رسانه های جدیدتر و تاثیر گذارتری مانند اینترنت، توئیتر و فیسبوک و سیلی از پیام رسان های اجتماعی به وجود آمده اند که روش های نوینی برای برای تاثیر بر تفکر ما دارند. متاسفانه این تاثیرات همواره آن طور که به نظر می رسد مثبت نیست و اغلب رسانه ها به واسطه برخی از ترفندها سعی دارند تأثیرات خود خواسته شان را بر مخاطب بگذارند.

با این تفاسیر مخاطب فعال امروزی باید از حداقل های سواد رسانه ای برخوردار باشد تا بتواند با آگاهی از تکنیک های رسانه ای، اخبار درست، دقیق و منسجم مربوط به موضوعات مختلف را تشخیص دهد.

کلید واژه
 
google-buzz twitter digg facebook linkedin
  نظرات بینندگان  
  نظر شما  
لطفا جهت تسهیل ارتباط خود با سایت، در هنگام ارسال پیام این نکات را در نظر داشته باشید:
1.ارسال پیام های توهین آمیز به هر شکل و با هر ادبیاتی با اخلاق و منش اسلامی ،ایرانی ما در تناقض است لذا از ارسال اینگونه پیام ها جدا خودداری فرمایید.

2.از تایپ جملات فارسی با حروف انگلیسی خودداری کنید.

3.از ارسال پیام های تکراری که دیگر مخاطبان آن را ارسال کرده اند خودداری کنید.

4.حداکثر کاراکتر مجاز جهت ارسال نظر 1000 کاراکتر می باشد.
نام:
ایمیل:
نظر:
 
پربیننده ترین اخبار
پربحث ترین اخبار
Page Generated in 0/0031 sec